×

ارسال رایگان

فروشگاه

برای تمام محصولات به تمام نقاط کشور

صنعت عروسک سازی

عروسک صنعتی

 

صنعت عروسک سازی یکی از صنایعی است که در ایران بسیار غریبب است. این صنعت در عالی ترین سطح خودش در ایران تنها در سطح کارگاه های کوچک فعالیت می کند. اما زمانی که وارد این حوزه می شوید متوجه پیشرفت های امریکایی ها و حتی چینی ها می شوید. پیشرفت هایی در مورد مواد مدرن برای ساخت و قالب گیری صورت عروسک و همچنین روش های تبلیغاتی هوشمندانه خواهید شد. در اینجا تاریخی کوتاه از عروسک سازی در دنیا و سپس مقررات ایمنی در صنعت عروسک سازی را مرور خواهیم کرد.

 

عروسک سازی قبل از انقلاب صنعتی

عروسک سازی در روم باستان یک صنعت محسوب می شد. در ساخت عروسک ها از موادی چون چوب، پارچه، استخوان و گیاهان متراکم در ساخت عروسک استفاده می کردند. در آن دوره عروسک ها به جز جنبه سرگرمی، گاهی به خدایان اهدا می شد. گاهی هم همراه با صاحبان جوانشان دفن می شدند. در فرهنگ های دیگر مانند هند و ژاپن از خاک رس، پوست ذرت و پوست گاو در ساخت استفاده می شد.

در قرن چهاردهم کودکان اشراف اروپایی عروسک هایی از جنس موم یا وکس، چوب و یا ترکیبی از چوب و موم داشتند. پس از این دوره بود که عروسک سازی شکل تجاری به خود گرفت. در قرن پانزدهم آلمان خود را به عنوان کانون اصلی عروسک سازی معرفی کرد. سپس فرانسوی ها سعی کردند تا آلمان ها را دنبال کنند. تا این که در قرن شانزدهم فرانسوی ها موفق شدند تا پاریس را به عنوان یکی از قطب های عروسک سازی در جهان معرفی کنند.

 

عروسک موم عروسک چوبی و عروسک کاغذی

 

کنار رفتن مواد سنتی در عروسک سازی

تا قرن هجدهم عروسک های تجاری اروپایی عمدتاً از جنس موم، چوب و یا خمیر کاغذ بودند. در قرن هجدهم گچ پاریس ماده بعدی بود که وارد این صنعت شد. پس از آن در آلمان با محبوبیت عروسک های چینی، پروسلین نیز به عنوان ماده اولیه در ساخت عروسک های چینی معرفی شد. وجود این ماده باعث شد تا سازندگان به دنبال ماده ای باشند تا به آسانی چسب روی آنها عمل کند و بتوانند قطعات را به یکدیگر بچسبانند.

 

عروسک چینی

 

 

گوتا پرچا Gutta percha نوعی صمغ لاستیک مانند بود که از سال ۱۸۴۰ وارد بازار اروپا شده بود. در سال ۱۸۵۱ نیز شرکت لاستیک گودیر در امریکا فرایند ولکانیزه کردن روی لاستیک سخت را ابداع نمود. در نتیجه از این سال تا صد سال بعد از گوتا پرچا با استفاده از روش ولکانیزه کردن در صنعت عروسک سازی استفاده می شد.

 

ورود پلاستیک در صنعت عروسک سازی

پس از جنگ جهانی دوم در آلمان شرقی اولین محصولات پلاستیکی وارد بازار شد. سلولوئید اولین پلاستیکی بود که در صنعت عروسک سازی به کار رفت. این نوع پلاستیک قابل اشتعال و شکننده بود. نقطه عطف صنعت عروسک سازی، زمانی بود که کامپوزیت توانست با تغییراتی در سلولوئید، شکنندگی آن را از بین ببرد. در دهه ۱۹۵۰ نیز پلاستیک سخت وارد فرایند تولید شد.

 

عروسک کامپوزیت سلولوئید و پلاستیک سخت

 

واینل مدرن ترین ماده در صنعت عروسک سازی

امروزه عروسک های پلاستیکی از واینل vinyl یا پلی واینل کلراید و یا همان PVC ساخته می شوند. تولیدکنندگان رزین تولیدکننده عمده PVC هستند که دومین ترموپلاستیک با بیشترین فروش در سطح جهان پس از پلی اتیلن محسوب می شود. ماده اصلی PVC واینل کلراید می باشد که طی فرآیند تعلیق به PVC تبدیل می شود. محصولات سفت PVC دارای ۸۵% تا ۹۰% رزین و PVC های منعطف هم دارای ۴۰% تا ۶۰% رزین می باشد.

 

 

PVC محصولی است که زیست تخریب پذیر بوده و برای محیط زیست تهدیدی محسوب نمی شود. از سویی وجود این ماده باعث شده است تا صورت و اندام عروسک ها به انسان بسیار نزدیک تر شود. با این حال تنها شرکت های معتبر و عروسک سازان بزرگ هستند که از این ماده استفاده می کنند به طوری که طبق تحقیقات مؤسسه SME اسپانیا تنها ۲۵% اسباب بازی ها موجود در دنیا از PVC ساخته می شوند.

برخی عروسک های پلاستیکی از پلی اتیلن (مشتق اتیلن و گاز قابل اشتعال بی رنگ) ساخته می شود. این گاز با حضور کاتالیزور در معرض دما و فشار بالا قرار می گیرد تا گاز را به پلیمر تبدیل کند. مواد اولیه دیگری که در ساخت عروسک مورد استفاده قرار می گیرد، شامل رنگ ها، نایلون برای مو و پارچه و نخ برای لباس عروسک می باشد.

 

عروسک وینیل

 

فرایند تولید عروسک های واینل

فرایندهای شکل دهی عروسک دو مرتبه انجام می گیرد. سرها و اندام ها در پروسه ای به نام قالب گیری چرخشی ساخته می شود. طی این فرایند اجزای توخالی و بدون درز با ابعاد گوناگون و ضخامت های یکنواخت ساخته می شوند. قالبگیری وزشی زمانی که اندام عروسک به تاب گشت (torso) نیاز دارد مورد استفاده قرار می گیرد تا بدین وسیله سرعت را افزایش داده و هزینه ها را کم کنند. به طور کلی مراحل ساخت عبارت است از:

 

 

  • آماده سازی مواد خام: سازنده با فرمولاسیون خاصی که دارد مواد را با یکدیگر ترکیب می کند.
  • سر و اندام پلاستیکی در فرایند قالب گیری چرخشی ساخته می شود. ابتدا حفره های قالب پر، بسته و گرم می شوند. در حالی که مواد در حال گرم شدن هستند، قالب ها به صورت دو محوره می چرخند تا شکل توخالی و بدون درز ایجاد شود. هنگام قالب گیری چرخشی، ابتدا حفره های قالب با مقدار مشخصی از ترکیب مایع، پر می شوند. هر قالب فلزی از چندین حفره تشکیل شده است و مقدار ترکیبی که درون آن ریخته می شود به اندازه عروسک بستگی دارد. بعد از بسته شدن قالب ها، آنها را در آون داغ قرار داده و به صورت دو محوره می چرخند. طی چرخه، رزین ذوب شده، سپس گداخته شده و در انتها به شکل حفره قالب در می آید.
  • در مرحله بعد قالب ها به وسیله آب و هوا خنک می شوند. پس از سرد شدن هم قالب ها از محفظه خارج می شوند.
  • در قالبگیری وزشی، ابتدا لوله ای توخالی به نام پریسون ذوب شده و سپس بین دو نیمه از قالب استیل قرار گرفته و با استفاده از فشار هوا شکل حفره قالب را به خود می گیرد.
  • مرحله بعد مرحله زیباسازی عروسک است. به ترتیب چشم ها، گونه ها، لب ها، ابروها و موها سرجای شان قرار می گیرند و لباس تن آن می کنند.

 

ایمنی در تولید صنعت عروسک سازی

کنترل کیفیت و مباحث ایمنی عروسک ها موضوع مهمی است که باید به آنها نیز توجه شود. انجمن ایمنی محصولات مصرفی ایالات متحده (CPSC) مقررات و معیارهایی را تدوین کرده است که باید براساس آن تولیدات در آزمایشگاه مورد آزمون و سنجش قرار گیرند. لبه ها و نقاط نوک تیز، قطعات کوچکی که می توانند بلیعده و یا استنشاق شوند، وجود مواد خطرناک، اشتعال پذیری و سمی بودن، آزمایش استفاده و سو استفاده و عدم وجود آلاینده های فلزی همگی مواردی هستند که باید روی رنگ و تمام موادی که روی سطوح قرار دارد انجام گیرد. استاندارد ASTM F963 که انجمن تست و مواد امریکا منتشر کرده است، بیش از صد آزمون مختلف را برای کاهش و از بین بردن خطرات و تأیید کیفیت محصول ارائه داده است. همچنین ژاپن و اروپا نیز استانداردهای خاص خود را منشتر کرده اند که در سطح بین المللی پذیرفته شده اند.

 

برای مشاهده اطلاعات بیشتر درباره عروسک های پارچه ای اینجا کلیک کنید.